ನಾವು ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವುದೂ ಮುಖ್ಯ! ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಅವನು ಬಿಡು ರಾಜಕುಮಾರನ ತರಹ ಎಂತಲೋ.. ! ಅವಳೋ ಕ್ವೀನ್ ಬಿಡಿ… ಎನ್ನುವುದು ಸಹಜ ಅಲ್ಲವೇ? ಅದಿರಲಿ, ಅವನ ಕಿವಿಗಳು ಗಾಂಧಿ ಕಿವಿ ತರಹ ಅನ್ನೋದೂ, ಅವಳಾ ಅದೇ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಮೂಗಿನವಳು ಅಂತಾನೂ ಹೇಳ್ತಿವಲ್ಲವೇ? ಇಂತಹದು ಸಸ್ಯಲೋಕದಲ್ಲೂ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ನಡೆದಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವನ್ಯ ಪ್ರಭೇದವಾದ ಪೊದರು ಗಿಡವೊಂದು ಹೆಮ್ಮರವಾದ ಓಕ್ ಎಲೆಗಳ ತರಹದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಓಕ್ ಮರದ ಎಲೆಯ ಗಿಡ, ಎಂದು ಕರೆದು ಸಸ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಸರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಹೂವಿನ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕದ ಅಲಬಾಮ ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ವನ್ಯ ಹೂವು (State Wild Flower) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿ ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ನನಗೂ ಅದರ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದು ಅಲಬಾಮಾದ Wild ನಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ!
ಅಮೆರಿಕದ ಅಲಬಾಮ ರಾಜ್ಯದ ಓಕ್ ಮೌಂಟೈನ್ ಉದ್ಯಾನ ವನದಲ್ಲಿ “ಕಾಡು–ನಡಿಗೆ– Hiking” ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಓಕ್ ಪರ್ವತ ಉದ್ಯಾನ ವನ (Oak Mountain State Park) ಅಲಬಾಮಾದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಂನಿಂದ ಕೇವಲ 30 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ. ಅಲ್ಲಿನ ಒಂದು ತುದಿಯು ತಪ್ಪಲಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 1000 ಅಡಿಗಳಷ್ಟೇ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಚೇರ್ ಓವರ್ಲುಕ್ (King’s Chair Ourlook) ತಲುಪಲು ಸುಮಾರು ಮೂರುವರೆ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ನಡೆಯಬೇಕಿತ್ತು. ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ ಪಟ್ಟು ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಯಾಸವಾಗುವ ಹಾದಿಯೇ! ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರನ್ನು ಮುಗಿಲು ಮುಟ್ಟುವ ಮರಗಳ ಮಧ್ಯದ ಕಾಲು ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ತಲುಪುವ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಉತ್ಸಾಹವೇ ಪರಿಹಾರ! ಮತ್ತೆ ವಾಪಾಸ್ ಇಳಿದು ಬರಲುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾರ್ಗದ ಹಾದಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ದೂರ. ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 8 ಕಿ.ಮೀ ನಡಿಗೆ.
ಕಿಂಗ್ಸ್ ಚೇರ್ ಓವರ್ಲುಕ್ ನಮ್ಮ ಮಡಿಕೇರಿಯ ರಾಜಾ ಸೀಟ್ ತರಹ. ಆದರೆ ಒಂದೂವರೆ ತಾಸು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲೇ ತಲುಪಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತರೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಕೆಳಗಿರುವ ಅಪಾರ ಹಸಿರು ರಾಶಿಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ, ಒಂದೂವರೆ ತಾಸಿನ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯ ಆಯಾಸವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. ತುಸು ಹೊತ್ತು ಕಳೆದು ವಾಪಸ್ ಇಳಿಯುತ್ತಾ ಬರುವಾಗ ಬಿಳಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲಿನ ಗಿಡವೊಂದು ನನ್ನನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಅದರ ಎಲೆಗಳು! ಅವುಗಳು ನೋಡಲು ಥೇಟ್ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಓಕ್ ಮರದ ಎಲೆಗಳ ತರಹವೇ ಇದ್ದವು. ಚಿಕ್ಕ ಗಿಡ, ಅದೂ ಹೂವು ಬಿಟ್ಟಿದೆ, ನೋಡಿದರೆ ಪೊದರು ಗಿಡ. ಸುಮಾರು 3-4 ಅಡಿಗಳಷ್ಟೇ ಎತ್ತರದ್ದು. ಇದೇನು ಓಕ್ ಗಿಡವಾ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಬಂದರೂ ಒಪ್ಪಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ, ನೋಟವೇ ಭಿನ್ನ! ಒಂದು ಪೊದರು ಗಿಡ! ಓಕ್ ಮರಗಳೋ ಹೆಮ್ಮರಗಳು, ಇದು ನಾಲ್ಕು ಅಡಿ! ಇನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕದು ಹೂವು ಬಿಡುವ ಕಾರಣವಿರದು. ಅಚ್ಚರಿಯಲ್ಲೇ ಕೈಯ ಮೊಬೈಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ಫೋಟೊಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ. ಪೂರ್ವಾಪರಗಳ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ನೋಡೋಣ ಎಂದು ಹಿಂದಿರುಗಿದೆ. ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತರೆ ಕತ್ತಲಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ದೂರವನ್ನು ಸವೆಸಬೇಕಲ್ಲ!
ನನ್ನ ಅನುಮಾನ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಓಕ್ ತರಹದವೇ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದು ನಿಜವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಇದು ನನ್ನ ಎರಡನೆಯ ಭೇಟಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಓಕ್ ಮರಗಳ ಪರಿಚಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಇತ್ತು. ಓಕ್ ಅಮೆರಿಕದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರ ಬೇರೆ! (ಅವುಗಳ ವಿಶಾಲತೆ ಮತ್ತು ಹರಹಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಬರೆದ ಲೇಖನವನ್ನು https://cfpus.org/ಅಮೆರಿಕಾದ-ರಾಷ್ರೀಯ-ಮರ-ಓಕ್-querc/ ಲಿಂಕ್ ನಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು). ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಓಕ್ ಮರಗಳು ತುಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಬರುವ ಮರಗಳು. ನೀವೇನಾದರೂ ಅಮೆರಿಕದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಇಳಿದು ಕೂಡಲೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಂಡ ಹಸಿರು ರಾಶಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಓಕ್ ಮರ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟು ಓಕ್ ಮರಗಳ ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ ಬಳ್ಳಾರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬೇವಿನ ಮರ ಕಾಣದೆ ಬಂದಂತೆ.
ಅದೇನೋ ಸರಿ, ಓಕ್ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೇ! ಮತ್ತೇನು ಎಂಬ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು, ಇನ್ನೊಂದು ಅಚ್ಚರಿ. ಆ ಗಿಡದ ಹೆಸರು ಓಕ್ ಮರದ ಎಲೆಯ ಗಿಡ ಎಂದೇ ಸಸ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿಯೂ ಹಾಗೆಂದೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅದೇನು ಓಕ್ ಮರದ ಸಂಬಂಧಿಯೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಹೆಮ್ಮರಗಳಾದ ಓಕ್ಗಳಿಗೂ, ಬುಡದಲ್ಲಿ ಇದೇನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ಗೊತ್ತೇ ಆಗದ ಚಿಕ್ಕ ಈ ಪೊದರು ಗಿಡಕ್ಕೂ ಏನೂ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಎಲೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಥೇಟ್ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಓಕ್ ನಂತೆಯೇ! ಈ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ನಲ್ಲೀ Oakleaf hydrangea or Oak-leaved hydrangea, ಎಂದೇ ಹೆಸರು ಇದೆ ಎಂದು ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದ ಸಂಗತಿ. ಮುಂದುವರೆದ ಓದಿಗೆ ಸಿಕ್ಕದ್ದು, ಈ ಗಿಡವನ್ನು ಇದನ್ನು ಸಸ್ಯವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ ಅಮೆರಿಕದ ನಿಸರ್ಗ ತಜ್ಞ ವಿಲಿಯಂ ಬಾರ್ಟಮ್ (William Bartram) ಇದರ ಪ್ರಭೇದದ ಹೆಸರನ್ನು ಕ್ಯೂರ್ಕಸ್ (quercus ಅಂದರೆ“oak”) ಮತ್ತು ಫೋಲಿಯಂ(foliumಎಂದರೆ “leaf”) ಎಂಬ ಪದಗಳಿಂದ quercifolia ಎಂದೇ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದ ಸಸ್ಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದ ಬಾರ್ಟಮ್ ಇದನ್ನು ಹೈಡ್ರಂಗೆನೇಸಿಯೇ (Hydrangeaceae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ ಹೈಡ್ರಂಗೆಯಾ ಕ್ಯೂರ್ಸಿಫೋಲಿಯಾ (Hydrangea quercifolia) ಎಂದು ಸಸ್ಯವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಹೈಡ್ರಂಗೆಯಾ (Hydrangea)ಪದವನ್ನು 1753ರಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ಪಿತಾಮಹ ಕಾರ್ಲ್ ಲಿನೆಯಾಸ್ ಮೊದಲು ಬಳಸಿದರು. ಇದು ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲದ ಹೈಡ್ರಾ (Hydra) ಅಂದರೆ ನೀರು ಅಂಗಸ್ (Angos)ಅಂದರೆ ಪಾತ್ರೆ ಎಂಬ ಪದಗಳಿಂದ ವಿಕಸಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೂಲತಃ ಅದರ ಬೀಜದ ಕವಚಗಳು (seed capsules)ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಸಮೀಕರಸಿ ಹಾಗೆ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. Hydrangeaಗಳು ಬಹುಪಾಲು ವನ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳೇ ಆದರೂ ಅವುಗಳ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳ ಸೌಂದರ್ಯದ ಆಕರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳ ಗೊಂಚಲುಗಳು ಗುಂಪಾಗಿ ಮುಡಿದುಕೊಂಡಂತೆ (Flowerheads) ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. Hydrangeaಗಳು ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲೂ ಇವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನವು ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದವು. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ನೀಲಗಿರಿ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಊಟಿ, ಕೂಣೂರು ಇಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅಪರೂಪ!
ಓಕ್ ಮರದ ಎಲೆಯ ಗಿಡಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚೂ ಕಡಿಮೆ ಸೀಮಿತವಾದವು. ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದ ಉತ್ತರ ಕರೊಲಿನಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಕರೊಲಿನಾ, ಜಾರ್ಜಿಯಾ, ಅಲಬಾಮ ಹಾಗೂ ಫ್ಲಾರಿಡಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಇದರ ತವರೂರು. ಬಾರ್ಟಮ್ ಅವರು ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ (1770 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ) ಅಮೆರಿಕದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದ ಸಸ್ಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಡುವಾಗ ಈ ಪೊದರು ಗಿಡವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಗುಣವಿದೆ. ದಟ್ಟ ಬಿಸಿಲನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಂದು ಬಿಸಿಲೇ ಬೇಡವೆಂದೂ ಅಲ್ಲ! ಬೆಳಗಿನ ಬಿಸಿಲನ್ನು ಬಯಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ನೆರಳನ್ನು ಬೇಡುವ ಪ್ರಭೇದ ಇದು. ಅದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಆವಾಸವನ್ನು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಳಗಿನ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಅದೂ ಹೆಮ್ಮರಗಳ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮುಗಿಲೆತ್ತರದ ಮರಗಳ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲೂ ನೆರಳೂ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಬರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ನೆಲೆಯಾಗಿಸಿದೆ.
ಉದ್ಯಾನವನಗಳಿಗೆ, ಪಾರ್ಕುಗಳಿಗೆ ತೀರಾ ತಡವಾಗಿ ಪರಿಚಯಗೊಂಡ ಈ ಸಸ್ಯವು ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇತರೇ ಹಬ್ಬುವ ಗಿಡ–ಮರಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಆವಾಸದ ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ 1999ರಲ್ಲಿ ಅಲಬಾಮಾ ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯದ ವನ್ಯ ಹೂವು (State Wild Flower) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ ನಂತರ ಇದಕ್ಕೊಂದು ವಿಶೇಷತೆಯು ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಮಿನಸೋಟಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಅಮೆರಿಕದ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ, ಮತ್ತು ಫ್ಲಾರಿಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ Tropical Research and Education Centerಗಳು ಈ ಸಸ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ತಳೆದು ಆನುವಂಶೀಯ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮುಂತಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿವೆ.
ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿಯುವ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯ ಆಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಹೋಗಲು ಬಿಡದೆ ಗಮನ ಸಳೆದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ರಾಚುವಂತೆ ಕಂಡು ಫೋಟೊ ತೆಗೆಯಿಸಿಕೊಂಡ ಗಿಡ ಅದರ ಒಡನಾಟದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕಾರು ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಹೆಸರಲ್ಲೇನಿದೆ ಅಂತಿವಲ್ಲ! ಹೆಸರಲ್ಲೂ ಇದೆ ಅನ್ನಬೇಕು ಅನ್ನಿಸಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಇದರ ವಿಶೇಷತೆಗಳು ವಿವರಗಳು ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಆನುವಂಶಿಕ ಸಮಾಚಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅವೆಲ್ಲಾ ಬೇಡ. ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ ಗಿಡ–ಮರದ ಕಥನದೊಂದಿಗೆ ನೋಡೋಣ! ಹೇಗೂ Old Man Beard ಮರದ ಕಥೆ ಹೇಳಬೇಕಲ್ಲ!
ನಮಸ್ಕಾರ
ಡಾ. ಟಿ.ಎಸ್. ಚನ್ನೇಶ್
