Blog

ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಪರಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯದ ಯಾವುದೇ ಮುಖ ನಮಗೆ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ, ಬಸ್ಸು, ರೈಲು, ಕಾರು ಹೀಗೆ, ಯಾವುದೇ ವಾಹನದಿಂದ ಇಳಿದ ಕೂಡಲೇ ಸ್ವಾಗತಿಸುವಂತೆ ಅಲ್ಲಿನ ಗಿಡ-ಮರಗಳ ಪರಿಚಯದ ನೋಟ ಕಂಡೀತು. ಊರೊಳಗಿನ ಅರಳಿ, ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಬೇವು, ಹೊಲದ ಅಂಚಿನ ಅಕೇಸಿಯಾ, ಊರಿಗೆ ಆತುಕೊಂಡ ಮಾವಿನ ತೋಪಿನ ದೃಶ್ಯ… ಹೀಗೆ ನಮಗೆ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರಬಹುದಾದ ಗಿಡ-ಮರಗಳನ್ನು ಸಮೀಕರಿಸಿಕೊಂಡೇ ಹೊಸ ನೆಲದ ಮತ್ತೊಂದು ಜಾಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿರಿಸಿದಾಗಲೂ ಗ್ರಹಿಸಲು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಂತೆಯೇ ಆರಂಭಿಸುತ್ತೇವೆ. ಗಿಡ-ಮರಗಳಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪಾದ ಅಡಿಯ ಹುಲ್ಲು ಹಾಸಿನ ಗರಿಕೆ, ಮತ್ತಿತರ ಹುಲ್ಲುಗಳಂತೂ ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲೂ ಕಂಡವೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಹುಲ್ಲು ಜಾತಿಯವು ನೆಲವನ್ನು ಮೊದಲ ಆಕ್ರಮಿಸುವ ಬಗೆಯ ಸಸ್ಯಗಳು (Primary Successors)! ಇನ್ನು ಎತ್ತಿದ ತಲೆಯ ನೋಟದಲ್ಲಿ ದಕ್ಕದವು ಸಾಕಷ್ಟೇ ಇದ್ದಾವು! ಏಕೆಂದರೆ ಹವಾಮಾನ, ನೆಲವನ್ನೇ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಗಿಡ-ಮರಗಳನ್ನು ಭಿನ್ನವಾಗಿಯೇ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸಹಜವೇ ತಾನೇ.

ಹಾಗಾಗಿ, ಸಹಸ್ರಾರು ಮೈಲುಗಳ ಆಚೆ, ಸಾಗರಗಳ ದಾಟಿ, ಬೇರೆಯದೇ ಹವಾಮಾನದ, ಪರಿಚಯವೆಷ್ಟೂ ಇಲ್ಲದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಳಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿರುವ ಗಿಡ-ಮರಗಳು ಅಪರಿಚಿತವಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಅಮೆರಿಕವಂತೂ ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ (New world) ನೆಲ! ಅಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ನಗರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿದು ಹೊರ ಬಂದು ಕಂಡಷ್ಟು ದೂರಕ್ಕೆ ನೋಟ ಹರಿಸಿದರೇ ಅಪರಿಚಿತ ಗಿಡ-ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದರೂ “ಓಕ್‌” ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು. ಜಗತ್ತನಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 500 ಪ್ರಭೇದಗಳಿರುವ ಓಕ್‌ ಮರಗಳಲ್ಲಿ 60 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಮೆರಿಕಾ ನೆಲದ ತವರಿನವು! ಹೆಚ್ಚೂ-ಕಡಿಮೆ ಅಮೆರಿಕದ ಮಧ್ಯದ ಒಣ ನೆಲದ ಬೆಂಗಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಜಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ “ಓಕ್‌” ಮರಗಳಲ್ಲಿ 500 ಬಗೆಗಳೆಂದರೆ ಅದರದ್ದೇ ವಿಭಿನ್ನ ಕಥನ. ಅಮೆರಿಕಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರವಾದ ಓಕ್‌ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡೋಣ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪರಿಚಿತವಾದರೂ ಎಲ್ಲೋ ನಮ್ಮ ನೆಲಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ ಗಿಡ-ಮರಗಳ ಮೂಲಕ ಅಗಾಧವಾದ ಅಮೆರಿಕದ ನೆಲದ ಸಸ್ಯಯಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಈ ಹಿಂದೆ ಸಸ್ಯಯಾನ (ಲಿಂಕ್‌ ನೋಡಿ https://bit.ly/3k6Fxt7 ) ದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಗಿಡ-ಮರಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದ ನನಗೆ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ದಿನದಿಂದಲೂ ಸುತ್ತಲೂ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಗಿಡ-ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯದವರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೆ. ಸುಮಾರು 13,500 ರಿಂದ 14,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಿ.ಮೀ ದೂರದ ಅಮೆರಿಕದ ಆಗ್ನೇಯ (ದಕ್ಷಿಣ-ಪೂರ್ವ) ದಿಕ್ಕಿನ ನೆಲದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಅಲಬಾಮಾ, ಜಾರ್ಜಿಯಾ, ವರ್ಜೀನಿಯಾ, ನಾರ್ತ್‌ ಕರೊಲೀನಾ ಹಾಗೂ ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್‌ ಪ್ರದೇಶ, ಅಲ್ಲದೆ ಈಶಾನ್ಯದ (ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವ) ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ, ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ-ಮಧ್ಯದ ಇಲಿನಾಯ್‌ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆಯ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡುವಾಗ ನಮ್ಮೂರಿನ ಗಿಡ-ಮರಗಳ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದಷ್ಟು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ನನ್ನೊಳಗಿನ ಸಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಈ ನೆಲದ ಗಿಡ-ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಎಂದೂ ಕಾಣದ ನೋಟದವು. ಅಲ್ಲಿನ ನೆಲದ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಪರಿಚಯವೇ ಭಿನ್ನ!

ಆ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ನೆನಪುಗಳ ಈ ಪುಟ್ಟ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಮ್ಮೂರಿನ ಗಿಡ-ಮರಗಳ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ನಿಮಗೂ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತವೆ. ನಾನೇನು ಸಸ್ಯವರ್ಗೀಕರಣ ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಒಂದಷ್ಟು ಸಸ್ಯಪ್ರೀತಿಯಿಂದ (ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನದ ಗುರುಗಳಾದ ಪ್ರೊ. ಸತ್ಯವತಿಯವರು ಕಲಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ) ಹಾಗೂ 2019ರಿಂದ ಒಂದಷ್ಟು ನಿರಂತರವಾಗಿ, ಮತ್ತೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಗೀಗ ಬರೆಯಲೆಂದೇ ಕಲಿತ ಸಸ್ಯಯಾನದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೂ ನಮ್ಮೂರಿನ ಗಿಡ-ಮರಗಳ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದ ತೃಪ್ತಿ ಇದೆ.

ಅಮೆರಿಕಕಕ್ಕೆ ಬಂದಿಳಿದ ನೆಲ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಅಟ್ಲಾಂಟ! ವಿಮಾನದಿಂದಿಳಿದ ಕೂಡಲೇ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು, ಎರಡೂವರೆ ತಾಸಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಆಚೀಚೆ ಮುಗಿಲನ್ನು ಮುತ್ತಿಡುವ ಒಂದಷ್ಟು ಮರಗಳು, ಮತ್ತೋಂದಷ್ಟು ಆಗಸಕ್ಕೆ ತರೆದುಕೊಂಡ ಕೊಡೆಗಳು! ಕೆಲವೋ ಇಳಿಬಿದ್ದ ಎಲೆಗಳ ಸರಮಾಲೆಯವು, ಅದೇನು ಬಳ್ಳಿಯೇ ಮರದ ಚಾವಣಿಗೆ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿತ್ತೋ ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಮರಗಳು. ಸಂಜೆಯ ಮಬ್ಬುಗತ್ತಲಲ್ಲಿ ಹೊರಟು ರಾತ್ರಿಯ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ತಲುಪಿ ನೆಲೆಯಾದ ಸ್ಥಳ, ಮಾಂಟ್ಗಾಮರಿ. ಅಲಬಾಮಾ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ. ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಣದ ಅರಿವಿರದ ಮರಗಳು ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕಂಡವೂ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ಹಗಲಲ್ಲೂ ಕಂಡರೂ ಹಾಗೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂಬುದೂ ನಿಜವೇ! ಹೆಸರೇ ತಿಳಿಯದ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಸಿರನ್ನು ಹೊದ್ದವೆಂದು ಕೆಲವು ಬಿಳಿಯ, ಕಂದುಗೆಂಪಿನ ಹೂಗಳನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದಿತ್ತು ಅಷ್ಟೇ!

ಮರುದಿನ ಅಮೆರಿಕದ ಮುಂಜಾವು, ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಜೆಯಾಗಿ ಹೊತ್ತು ಮುಳುಗಿ ರಾತ್ರಿಯಾಗುವ ಸಮಯ. ಹೊರ ಬಂದರೆ ಮನೆಯಾಚೆಯ ರಸ್ತೆಯ ಆಚೀಚೆಯ ಮರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಸುರಾದ ನೆಲಹಾಸಿನ ಗರಿಕೆ ಮತ್ತಿತರ ಹುಲ್ಲುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಮೊದಲ ದೃಷ್ಟಿಯು ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದು. ಊರು ತಲುಪುವಾಗ ಕಂಡ ಮರಗಳಂತಹವೂ ಇದ್ದರೂ, ಹೆಸರೇನು ಯಾವ ಕುಲದವು ಏನೂ ತಿಳಿಯದ ನೋಟದವು. ಒಂದು ಸಂಜೆಯ ವಾಕಿಂಗ್‌ ಎಂದು ಹತ್ತಿರದ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲದ ನೋಟವೂ ಅಷ್ಟೇ! ಸುಂದರವಾದ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನ ನೆಲಹಾಸು, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಅಪರಿಚಿತ ಗಿಡ-ಮರಗಳು.

ಹಾಗೇ ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಾ ಕಂಡದ್ದು, ನಮ್ಮೂರಿನ ಮರವೇ! ಮಿಲಿಯೇಸಿಯೇ (Meliaceae) ಕುಟುಂಬದ ಸಣ್ಣ ಅರಬೇವಿನ ಮರ. ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುಚ್ಚು ಬೇವು, ತುರುಕೆ ಬೇವು ಎಂದೂ ಕರೆಯುವ ಮಿಲಿಯಾ ಅಜೆಡಿರಾಕ್ (Melia azedarach). ಈ ಸಸ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿನ ಮಿಲಿಯಾ ಗ್ರೀಕ್‌ ಪದ. ಅಜೆಡಿರಾಕ್‌ ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಮೂಲದ ಆಜಾದ್‌ ಧಿರಕ್ತ್‌- ಅಂದರೆ ನೊಬೆಲ್‌ ಮರ ಎಂದರ್ಥ. ಈ ಮಿಲಿಯಾ ಮರಗಳು ಒಂದೆರಡಲ್ಲ ಅದೇ ಮಾಂಟ್ಗಾಮರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡುವಾಗ ಹಲವಾರು ಕಡೆ ಹತ್ತಾರು ಮರಗಳ ಸಾಲು, ಗುಂಪುಗಳು ಕಂಡವು. ಅಂತೂ ಒಂದಾದರೂ ನಮ್ಮದೇ ಮರ ಕಂಡಿತಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಸಮಾಧಾನ. ಇದನ್ನು ಇಂಡಿಯನ್‌ ಲಿಲಾಕ್‌ (Indian lilac) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಮಾಮೂಲಿ ಬೇವಿನ ಸಂಬಂಧಿ ಮರ. ಆದರೆ ಬೇವಿನ ಮರದಂತೆ ಬಹು ಕಾಲ ಬಾಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಪಾಯುಷಿ. ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ 20 ವರ್ಷಗಳು ಬದುಕುತ್ತವೆ.

ಹಾಗೆ ನಡೆದಾಡಿದ, ಸುತ್ತಾಡಿದ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳ ಹತ್ತಾರು ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಂಡ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯದ ಸಮೀಕರಣ ನಡದೇ ಇತ್ತು. ಹಾಗೇ ತೀರಾ ಹತ್ತಿರ ಎನ್ನಿಸಿದ್ದು ನಮ್ಮೂರಿನ ಹಲಸನ್ನು ಹೋಲುವ ಮರ. ಮಾಂಟ್ಗಾಮರಿಯ ಮನೆಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೊಂದು ಮರವನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳೂ ಗಮನಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದು, ಅದೇ ಛಾಯೆ, ಅದೇ ನೋಟ. ಹೌದೋ ಅಲ್ಲವೋ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಲೇ ಮೊನ್ನೆ ಅದರ ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಹಲಸಿನ ಹೂವಿನ ಮೊಗ್ಗಿನಂತೆಯೇ ಕಂಡು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿಗ್ಗನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಬಹು ಪಾಲು ಹಲಸಿನ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ ಇರಬೇಕು. ಮೊಗ್ಗು ಎಲೆಗಳ ನೋಟ, ಜೊತೆಗೆ ಇಡೀ ಮರದ ವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ಕಾಂಡದ ದೃಶ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಹಲಸನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದವು. ಹಾಗಾಗಿ ಹಲಸಿನ ಮರದ ಮೊರೇಸಿಯೇ (Moraceae) ಕುಟುಂಬದ ಗಿಡವಂತೂ ಹೌದು. ಇದೇ ಕುಟುಂಬದ ಇತರೇ ನಮ್ಮೂರಿನ ತೀರಾ ಪರಿಚಿತವಾದ ಸಸ್ಯಗಳೆಂದರೆ, ಮಲ್ಬೆರಿ- ರೇಷ್ಮೇ ಗಿಡ, ಆಲ, ಅತ್ತಿ ಅರಳಿ ಮುಂತಾದವು.

ಮತ್ತೊಂದು ಸದಾ ಗಮನಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದದ್ದು ಅದರ ಮೂಲ ಕಾಂಡ ಹಾಗೂ ಬೆಳೆದ ರೆಂಬೆಗಳಿಂದ ಅದು ಪೇರಲೆ ಅಥವಾ ನೀಲಗರಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು. ಇವೆರಡೂ ಮಿರ್ಟೇಸಿಯೇ (Myrtaceae) ಎಂಬ ಸಸ್ಯಕುಟುಂಬದ ಮರಗಳು. ನೀಲಗಿರಿ ಉದ್ದವಾಗಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದರೂ, ಪೇರಲೆಯು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಹರಡಿಕೊಂಡು ಮರವೇ ಅಲ್ಲವೆಂಬಂತೆ ದೊಡ್ಡ ಗಿಡದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡರ ಕಾಂಡಗಳ ತೊಗಟೆಯು ಸುಲಿಯುತ್ತಲೇ ಇರುವಂತೆ ಇರುವುದು ಈ ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯವಾದ ಗುಣ. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದರೂ ಹೌದೋ ಅಲ್ಲವೋ ಎಂಬಂತೆ ಅದರ ತೊಗಟೆಯು ಸುಲಿದೂ ಸುಲಿಯದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂತೂ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಖಾತ್ರಿಯಾಯ್ತು. ನೀಲಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಗಳ ಪರಾಗರೇಣುಗಳನ್ನು ಮುಚಗಚು ಒಂದು ಟೋಪಿಯು ಇರುತ್ತದೆ. ನೀಲಗಿರಿ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಂತಹಾ ಸಹಸ್ರಾರು ಟೋಪಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಈ ಮರವೂ ಹೀಗೆ ಪರಾಗಗಳನ್ನೇನೋ ತುಂಬಿ ಹೊರಸೂಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಟೋಪಿಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಾಯಿಗಳು ನೀಲಗಿರಂತೆಯೇ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಬುಗುರಿಗಳು. ನೀಲಗಿರಿ ಕಾಯಿಗಳ ಬುಗುರಿಗಳನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದೆವು ನೆನಪಾಯಿತೇ! ಇದು ಮಿರ್ಟೇಸಿಯೇ ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬದ್ದೇ ಎಂದು ಖಾತ್ರಿಯಾಯಿತು.

ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಸುತ್ತಿದ್ದು ಆರೆಂಟು ರಾಜ್ಯಗಳಾದರೂ ನೆಲವೆಲ್ಲಾ ಪರಿಚಯವೇನಲ್ಲ ತಾನೇ! ಕೆಲವು ನಗರಗಳು, ಊರುಗಳು ಹಾಗೂ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡುವಾಗ, ಪಯಣಿಸುವಾಗಿನ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಗಿಡ-ಮರಗಳ ದೃಶ್ಯವು ಆವುಗಳನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ಒರೆಹಚ್ಚಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದಾಗ ಉಂಟಾದ ಗ್ರಹಿಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಅವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಬದಲು ನಮ್ಮೂರಿನ ಸಸ್ಯ ಸಂಬಂಧಿಕರೇನೋ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಕನಿಷ್ಠ ಆ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಅದಾವ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಸಣ್ಣ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಅಮೆರಿಕವನ್ನು 50 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವಲ್ಲದ ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್‌ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದ್ದು. ಒಂದೊಂದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇನೋ ಎಂದರೂ 51 ಆಗಬೇಕಿತ್ತು ಈವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 40 ಕುಟುಂಬದ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ನಮ್ಮೂರಿನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಆ ಸಸ್ಯಗಳ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಮತ್ತು ನಮ್ಮೂರಿನ ಅದಾವ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಇವು ಸಂಬಂಧ ಎಂಬುದರ ಪಟ್ಟಿಯಷ್ಟೇ ಈ ಮುಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕೆಲವು ಕಥನಗಳನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡೋಣ.

ನಮ್ಮೂರಿನ ಜಾಲಿ ಮರದ ಕುಟುಂಬ ಅಕ್ಯಾಂತೇಸಿಯೇ (Acanthaceae). ಕೆಸುವಿನ ಕುಟುಂಬ ಏರೇಸಿಯೇ (Aceraceae) ದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವ ಮೇಪಲ್‌ (Maple) ಮರಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಇವೆ. ಅಗೇವ್‌ ಅಥವಾ ಸೈಸಲ್‌ ಅಥವಾ ನಾರಿನ ಬೂತಾಳೆ ಸಸ್ಯದ ಸಂಬಂಧದ Agavaceae ಕುಟುಂಬವನ್ನೂ ಅಮೆರಿಕವು ಹೊಂದಿದೆ. ಈರುಳ್ಳಿ-ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಅಲಿಯೇಸಿಯೇ (Alliaceae) ಕುಟುಂಬ. ಹರಿವೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ಅಮರಾಂತೇಸಿಯೇ ( Amaranthaceae) ಕುಟುಂಬ, ಗೋಡಂಬಿ ಮರದ ಅನಕಾರ್ಡೇಸಿಯೇ (Anacardiaceae) ಕುಟುಂಬ, ಹಾಗೂ ಸೀತಾಫಲ, ರಾಮಫಲದ ಅನೊನೇಸಿಯೇ (Annonaceae) ಕುಟುಂಬದ ಸಸ್ಯ, ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ ಕುಟುಂಬದ ಎಪಿಯೇಸಿಯೇ (Apiaceae) ಸಸ್ಯಗಳು, ಅಡಿಕೆ ಜಾತಿಯ ಕುಟುಂಬ ಅರಾಕೇಸಿಯೇ (Arecaceae) ಹಾಗೂ ಸೇವಂತಿಗೆ, ಚೆಂಡು ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿಯ ಸಂಬಂಧಿಕರಿರುವ ಅಸ್ಟೆರೇಸಿಯೇ (Asteraceae ) ಕುಟುಂಬ ಇಲ್ಲಿವೆ.

ನಮ್ಮೂರಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ಣಕುಂಡಲದ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಬಾಲ್ಸಾಮಿನೇಸಿಯೇ (Balsaminaceae), ಸಾಸಿವೆ, ಕೋಸು ಸಸ್ಯಗಳ ಸಂಬಂಧದ ಕುಟುಂಬ ಬ್ರಾಸಿಕೇಸಿಯೇ (Brassicaceae), ಕ್ಯಾಕ್ಟಸ್‌ ಸಂಬಂಧಿಗಳ ಕ್ಯಾಕ್ಟೇಸಿಯೇ (Cactaceae) ಕೂಡ ನಾನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಸಸು ಕುಟುಂಬ. ಕಾಬಾಳೆ ಸಸ್ಯದ ಕುಟುಂಬ ಕ್ಯಾನೇಸಿಯೇ (Cannaceae) ಅಲ್ಲದೆ ನಾವು ನಾರಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಪುಂಡಿಗಿಡದ ಕುಟುಂಬ ಕ್ಯನಬೇಸಿಯೇ (Cannabaceae) ಸಂಬಂಧಿಕರು ಕಾಣಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಪಪ್ಪಾಯ ಗಿಡದ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಕುಟುಂಬ ಕ್ರಾರಿಕೇಸಿಯೇ (Caricaceae) ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮರಗಳ ನಮ್ಮೂರಿನ ಗಾಳಿಮರ ಅಥವಾ ಸರ್ವೇ ಮರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳು ಬಗೆಯ ಬಗೆಯ ಕ್ಯಾಜುರಿನಾಗಳ ಕುಟುಂಬ ಕ್ಯಾಜುರೇನೇಸಿಯೇ (Casuarinaceae ) ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಬಂದಿರುವ ಸೌತೆಗಳ ಕುಟುಂಬ ಕುಕುರ್ಬಿಟೇಸಿಯೇ (Cucurbitaceae) ಗಡ್ಡೆ–ಗೆಣಸುಗಳ ಯಾಮ್‌ ಕುಟುಂಬವಾದ ಡಯಾಸ್ಕೋರಿಯೇಸಿಯೇ (Dioscoreaceae), ತೀರಾ ಸಹಜವಾದ ಬೇಳೆ–ಕಾಳುಗಳ ಕುಟುಂಬವಾದ ಲೆಗ್ಯೂಮಿನೇಸಿಯೇ ಅಥವಾ ಫ್ಯಾಬೇಸಿಯೇ (Fabaceae) ಕುಟುಂಬದ ಗಿಡ–ಮರಗಳು ತುಂಬಾ ಕಾಮನ್‌. ಪುದಿನಾ ಅಥವಾ ಮಿಂಟ್‌ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಇಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಸಹಜವಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಪುದಿನಾ ಕುಟುಂಬ ಲ್ಯಾಮಿಯೇಸಿಯೇ (Lamiaceae) ಕೂಡ ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ನಮ್ಮ ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ –ಚಕ್ಕೆ ಯ ಕುಟುಂಬವಾದ ಲಾರೇಸಿಯೇ (Lauraceae) ದ ಸಸ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಬೆಂಡೆ, ಹತ್ತಿ ಕುಟುಂಬವಾದ ಮಾಲ್ವೇಸಿಯೇ (Malvaceae) ಸದಸ್ಯ ಸಸ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಸಂಪಿಗೆ ಮರದ ಕುಟುಂಬ (Magnoliaceae), ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ಹೇಳಿರುವ ಮಲ್‌ಬೆರಿ ಅಥವಾ ಆಲದ ಮರದ ಕುಟುಂಬ ಮೊರೇಸಿಯೇ (Moraceae) ಹಾಗೂ ಮಿಲಿಯೇಸಿಯೇ (Meliaceae), ಮತ್ತು ಸೀಬೆ ಅಥವಾ ನೀಲಗಿರಿ ಸಂಬಂಧದ ಮಿರಟೇಸಿಯೇ (Myrtaceae) ಇಲ್ಲಿವೆ. ಬಾಲೆಯ ಕುಟುಂಬ ಮ್ಯುಸೇಸಿಯೇ (Musaceae), ಕಮಲದ ಕುಟುಂಬ ನೆಲುಂಬನೇಸಿಯೇ (Nelumbonaceae) ಹಾಗೂ ವಾಟರ್‌ ಲಿಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ನಿಂಫೇಸಿಯೇ (Nymphaeceae) ಸಸ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಮಲ್ಲಿಗೆ ಕುಟುಂಬದ ಆಲಿವ್‌ ಮರಗಳಿರುವ ಒಲಿಯೇಸಿಯೇ (Oleaceae) ಸಸ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

ಆರ್ಕಿಡ್‌ ಕುಟುಂಬ ಆರ್ಕಿಡೇಸಿಯೇ (Orchidaceae), ಎಳ್ಳಿನ ಕುಟುಂಬ ಪೆಡಿಲೇಸಿಯೇ (Pedaliaceae) ಪೈನ್‌ ಮರಗಳ ಪೈನೇಸಿಯೇ (Pinaceae), ಬತ್ತ, ಗೋಧಿ ರಾಗಿ ಮುಂತಾದ ಹುಲ್ಲುಗಳ ಜಾತಿಯ ಪೋಯೇಸಿಯೇ (Poaceae), ಗುಲಾಬಿಯ ರೋಸೇಸಿಯೇ (Rosaceae), ಕಿತ್ತಳೆ, ಬೇಲ ಮುಂತಾದ ಸಸ್ಯಗಳ ಕುಟುಂಬ ರೂಟೇಸಿಯೇ (Rutaceae), ಬದನೆ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯ ಸೊಲನೇಸಿಯೇ (Solanaceae) ಸಪೋಟದ ಸಪೋಟೇಸಿಯೇ (Sapotaceae), ಶುಂಠಿ-ಅರಿಸಿಣದ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಜಿಂಜಿಬರೇಸಿಯೇ (Zingiberaceae) ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಚಹಾ ಗಿಡದ ಕುಟುಂಬ ಥಾಯೇಸಿಯೇ (Theaceae ) ಗಳ ಸಸ್ಯಗಳು ನಾನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಆಗಿದೆ.

ಹೀಗೆ ಸರಿ ಸುಮಾರು 40 ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ಗಿಡ-ಮರಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಂಡಿವೆ. ಇನ್ನೂ ಕಾಣದವು, ಗುರುತಿಸಲು ಆಗದವು ನೂರಾರು ಸಾವಿರಾರು ಇವೆ. ಸುಮ್ಮನೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮೂರಿನ ಗಿಡ ಮರಗಳ ಹುಡುಕಾಟದ ಸಣ್ಣ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಕೆಲವು ಗಿಡ-ಮರಗಳ ವಿಶೇಷತೆಯ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ನೋಡೋಣ

ನಮಸ್ಕಾರ

ಡಾ. ಟಿ.ಎಸ್.‌ ಚನ್ನೇಶ್.‌